Stowarzyszenie AMICITIA
KRS: 0000989788
NIP: 6793247418
Nr konta do wpłat : Nest Bank
PL 52 1870 1045 2078 1075 0539 0001
kod SWIFT : NESBPLPW
amicitiastowarzyszenie@gmail.com
tu.amicitia@gmail.com
+48 505 236 219
+48 798 230 619
To, co w tej wystawie najważniejsze, wydarza się jednak gdzie indziej — nie w haśle, lecz w napięciu między materią i słowem. Między ceramicznym ciałem a wierszem. Między słojem a głosem. Między tym, co zakonserwowane, a tym, co jeszcze może przemówić. „Opowiedz zwierzę” staje się dzięki temu nie tyle opowieścią o zwierzętach, ile próbą sprawdzenia, czy człowiek potrafi jeszcze mówić wobec zwierzęcia — z mniejszą pewnością siebie, z większą uwagą, bez natychmiastowego podporządkowania go własnym sensom.
Jest to więc wystawa o pamięci i przemocy, ale także o niezgodzie na obojętność. O potrzebie odzyskania takiego języka, w którym zwierzę nie będzie wyłącznie symbolem, zasobem ani przedmiotem estetyzacji. O pragnieniu, by choć na chwilę przywrócić mu ciężar istnienia — nie abstrakcyjnego, lecz konkretnego, kruchego, wspólnego z naszym.
„Opowiedz zwierzę” to wystawa o granicy, którą człowiek nieustannie przekracza: granicy między bliskością a zawłaszczeniem, między czułością a przemocą, między próbą ocalenia a gestem zamknięcia. Zwierzę nie pojawia się tu jako motyw dekoracyjny ani jako wygodna metafora. Jest obecnością, wobec której ujawnia się ludzki język, ludzka wyobraźnia i ludzka władza — a także ich ograniczenie.
W przestrzeni MoBo Art Gallery spotykają się trzy różne, lecz głęboko powiązane porządki opowieści. Ceramiki Katarzyny Morstin Surzyckiej dotykają uprzedmiotowienia zwierząt, ich redukowania do części, materii, surowca przeznaczonego do obróbki. To prace, w których zwierzę zostaje wpisane w logikę przetwarzania: rozpoznane nie jako istota, lecz jako coś, co można rozłożyć, wykorzystać, przerobić. Obok nich wybrzmiewa głos prof. Barbary Niedźwiedzkiej, redaktorki antologii Opowiedz zwierzę. Poetki i poeci o zwierzętach, która poprzez lekturę wierszy przywraca zwierzęciu inną formę obecności — nie materialną, lecz językową, uważną, kruchą, niesprowadzalną do funkcji. Trzecią warstwę tworzy instalacja krakowskich artystów: opowieści o zwierzętach zamknięte i zawekowane w litrowych słojach. Ten gest jest zarazem czuły i niepokojący. Przechowuje, ale i unieruchamia. Chroni, ale też oddziela. Pozwala pytać, czy człowiek potrafi opowiadać o zwierzęciu inaczej niż poprzez formę zawłaszczenia.
Wystawa została przygotowana przez Stowarzyszenie Amicitia i Piwnicę Powszechną w przestrzeni MoBo Art Gallery. Dla Amicitii, która działa na styku kultury, sztuki i integracji społecznej, budując poprzez twórczość „przestrzeń bezpieczną, przestrzeń przyjazną, przestrzeń kreatywną”, nie jest to przypadkowe miejsce ani przypadkowy temat. W działalności stowarzyszenia sztuka ma służyć spotkaniu, dialogowi i budowaniu relacji; część tych działań realizowana jest właśnie w MoBo Art Gallery przy ul. Józefa 3 w Krakowie.
Włączenie wystawy w program Cracow Art Week KRAKERS 2026, którego jubileuszowa edycja odbywa się pod hasłem „Łowcy, zbieracze, praktycy przyszłości”, otwiera dodatkowy, lecz nienachalny kontekst. Tegoroczna idea KRAKERS-a mówi o pracy z tym, co znalezione, odsunięte na margines, rozproszone, o praktykach przetwarzania śladów, resztek i gotowych form, a także o empatii, trosce i relacji z „więcej-niż-ludzkim otoczeniem”. W tym sensie „Opowiedz zwierzę” nie ilustruje programu festiwalu, lecz naturalnie z nim rezonuje: zbiera ślady obecności zwierząt w ludzkiej kulturze, ale zarazem pyta, jaką cenę płaci za to samo zwierzę.